مقالۀ ارزشمند نویسندۀ گرامی آقای مرتضی کاظمیان تحت عنوان " موسوی، راهبرمدرن" که در آن به ویژگی های ممتاز فکری و عملی مهندس موسوی در مقام نماد رهبری جنبش سبز ملت اشاره کرده بود مرا به این صرافت انداخت که یکبار دیگر پیشنهاد خود را مطرح کنم.

وقتی بیانیه شمارۀ 11 مهندس موسوی صادر شد که در آن وی به تشریح مبانی و رویکردهای برنامۀ حرکتی "راه سبز امید" پرداخته بود، آن را خواندم و از عمق ایمانی نهفته در آن، روشنی هدف و ادبیات فروتنانه و جذاب آن به وجد آمدم اما وقتی از تلویزیون فارسی بی بی سی با من تماس گرفتند و خواستند که در این باره گفتگوی مستقیمی در برنامۀ همان شب با من داشته باشند برای آمادگی بیشتر دو بار دیگر آن بیانیه را خواندم و زیر برخی جملات خط کشیدم.

احساس کردم هر بار که می خوانم نکات بیشتری از آن درمی یابم. از این رو در هنگام مصاحبه این پیشنهاد را مطرح کردم که چه خوب است شبکه های اجتماعی که مهندس موسوی خیلی خوب و دقیق طبیعی بودن، موجود بودن و غیر قابل انحلال بودن آنها را مورد توجه قرار داده بود متن همین بیانیه را در جمع خود بازخوانی کرده و مفاهیم دقیق نهاده در آن را مورد توجه و بحث قرار دهند.

در گذشته رسم بود که نیروهای فعال سیاسی هسته های مطالعاتی تشکیل می دادند و یک سیر مطالعاتی برای خود داشتند. پس از انقلاب این رسم مألوف بتدریج به فراموشی سپرده شد. زمانی که من دانشجوی پزشکی بودم، حدود سالهای 63-62 بر همین مبنا طرحی را در انجمن اسلامی ارائه دادم تا در انجمن با محوریت یک دانشجوی سال بالا و عضویت دانشجویان جدیدالورود هسته ها یا حوزه های مطالعاتی شکل بگیرد تا از عمل زدگی اعضاء انجمن جلو گیری شود.

این پیشنهاد در انجمن مورد تو.جه واقع شد و نسخه ای از آن نیز برای رئیس جمهور که رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز بود ارسال شد. پاسخی که پس از مدتی دریافت شد غیر منتظره بود. ایشان ضمن تخطئۀ آن طرح در حاشیۀ آن نوشته بودند: مگر انجمن اسلامی حزب است که در آن حوزه تشکیل شود. ما بنیه لازم را برای این کار نداشتیم و این نظر نیز اضافه شد تا آن کار به فراموشی سپرده شود.

بعدها پس از تشکیل جبهۀ مشارکت و استقبال گستردۀ مردم و تقاضاهای بسیار برای عضویت در آن، با این مشکل مواجه شدیم که به این تقاضاها چگونه پاسخ بدهیم. آیا در حزب را باز کنیم تا همه به عضویت آن درآیند یا عضو گیری را محدود کنیم تا بتوانیم آنها را مدیریت کنیم. گزینه دوم مورد عمل قرار گرفت و افراد در حد پر کردن مناصب و جایگاههای تشکیلاتی به عضویت رسمی پذیرفته شدند اما فشار بسیار بود لذا پیشنهاد داده شد برای آنکه بتوانیم نیروهای بیشتری را به عضویت حزب بپذیریم آنها را در قالب هسته های مطالعاتی و یا بحث و گفتگو سازماندهی کنیم.

پاسخ یکی از عزیزان تصمیم گیر به این پیشنهاد نیز غیر منتظره بود: مگر ما حزب توده هستیم که بخواهیم اعضایمان را اینگونه سازماندهی کنیم. این حرف البته در زمانی گفته شد که فضای سیاست در کشور بسیار هیجانی بود و در فضای هیجانی که نیروها آمادۀ حرکت هستند کار مطالعاتی مشتری ندارد و کسی هم حوصلۀ گفتگو و بحث در مورد آنچه بدیهی شمرده می شود ندارد. اکنون روشن است که حرکت اصلاحات از فقدان بحث گروهی اقناعی در درون خود جهت هماهنگ شدن نیروها رنج می برده است بطوری که در پایان آن دوره، تفرقه مهمترین مشکل آنها بود.

امروز اما روزی نو است و ملت ما با کوله باری از تجربه های گذشته که اینک آنان را واداشته تا پیوندهای خود را هر چه بیشتر حفظ و محکم کنند قدم در راهی سبز و پر امید گذاشته است و همۀ رهبران فکری و اجتماعی خویش را در این مسیر یک دل و یک زبان می بیند. این سرمایه بزرگ اجتماعی باید صرف رسیدن به هدف مشترک، یعنی استیفای حقوق از دست رفته که روشن ترین آنها رأی هایی است که در انتخابات دهم به صندوق آراء ریخته شده است، بشود.

مهندس موسوی خود را رهبری که دارای امتیاز بر دیگران باشد نمی داند او خود را همراهی دلسوز برای این حرکت می داند و تلاش می کند این راه و ظرفیت های آن را به همگان بشناساند تا خود به هر وسیله، با هر سازمان و هر سرعتی که می خواهند یا می توانند در آن قدم بردارند. از نظر او مهم این است که پیوستگی و اتحاد ملت در طول مسیر حفظ شود، همدیگر را تحمل کنند و در مقابل یکدیگر قرار نگیرند.

بیانیه های مهندس موسوی همه ناظر بر این هدف است و بسیار موشکافانه نقطه های قوت حرکت مردم را مورد توجه قرار داده و نسبت به هر آنچه ممکن است در حرکت آنها خلل ایجاد کرده و یا آنان را از همراهی منصرف کند حساس است. او بسیار سنجیده به این مطلب اشاره می کند که نه تنها باید همۀ نظرات و سلیقه ها را در حرکت امروز لحاظ کرد بلکه باید این تضمین را بوجود آورد که در شرایط توفیق در آینده، حقوق همۀ کسانی که ممکن است در اقلیت قرار بگیرند پاس داشته خواهد شد.

با درس گیری از گذشته، بیائیم این بار به حرکتمان عمق بیشتری داده و آن را پر بارتر و پویاتر کنیم و در شبکه های اجتماعی موجود که شاید هر کدام ما بطور طبیعی عضو یک یا چند کانون آن در خانواده و فامیل، همسایه ومحل، مسجد و هیات، جمع دوستان و آشنایان، محل کار و درس، و سازمانهای مردم نهاد و تشکل ها هستیم بحث و گفتگوی تعریف شده ای را آغاز کنیم.

برای شروع کار پیشنهاد می کنم بیانیه های مهندس موسوی که اکنون عدد آنها به 13 رسیده است بخصوص بیانیه های شمارۀ 5، 11 و 13 را بازخوانی کرده و در مورد موضوعات، محتوی و راهکارهای آن گفتگو کنیم. به یقین حاصل گفتگوی ما نیز می تواند افزودن نکته هایی بیش، بر آنها بوده و با دیگران به اشتراک گذاشته شود.