اما از اقدامات مهم دیگر ما اینکه سازمان نظام پزشکی در دوره‏های پیشین به صورت هیئتی اداره شده بود. اسناد مالی و صورتحساب‏ها مبهم بودند. شورای عالی از یک گروه حسابرس دعوت کرد تا صورت های مالی گذشته را بررسی کنند و تراز مالی سازمان را روشن کنند تا انضباط مالی جدی در سازمان ایجاد شود. شورایعالی با تسامح از مسائل گذشته عبور کرد. از سوی دیگر، روابط درون شورای عالی کاملاً دموکراتیک شد و شورای عالی از حالت زیر سایه چند نفر بودن درآمد و به یک شورای واقعی تبدیل گردید. رئیس نظام پزشکی در جلسات شورای عالی کاملاً در برابر اعضا پاسخگو بود و حق تصمیم‏گیری در اختیار شورای عالی قرار داشت.
درباره مسائل مالی نیز برای اولین بار بودجه یک ساله تنظیم و درآمدها، هزینه‏ها و برنامه‏ها مشخص شد. هیچ یک از هزینه ها و درآمدها در طول آن چهار سال بدون نظارت شورای عالی نبود. علی‏رغم همه این دستاوردها در انتخابات بعد، ترکیب سازمان به دلیل مسائل مختلف از جمله ائتلاف های نادرستی که شکل گرفت به گونه‏ای رقم خورد که پویایی آن از بین رفت و به عقیده من سازمان در دوره چهارم اشتباه‏های فاحشی را مرتکب شد.
بزرگ‏ترین نقاط قوت و ضعف سازمان در آن چهار سال چه بود؟
جدا از این دو دستاورد مهم، ما جهت‏گیری اصولی‏ای انجام دادیم و آن این بود که به گونه‏ای عمقی با بحث تعرفه برخورد کردیم. در دوره‏های قبل، اعضای سازمان به علت ناگزیر مخالفت دولت به درخواست افزایش منطقی تعرفه بی‏توجه بودند. در یک بررسی دریافتیم که دلیل اصلی مخالفت دولت، پایین بودن سرانه بهداشت و درمان در بودجه کل کشور است. در کنار آن، تعرفه‏های پیشنهادی پیشین مبنای کارشناسی نداشت. ما این مشکل را نیز برطرف و همایش «اقتصاد درمان» را برگزار کردیم. همه این‏ها سبب شد که ما بر قضیه سرانه بهداشت و درمان فشار وارد کنیم تا اقتصاد درمان دوباره پویا شود، اما در دوره پس از ما، دوباره جهت‏گیری صحیح به فراموشی سپرده شد و همان موضع‏گیری‏های اشتباه و سنتی و بی‏فایده را تکرار کردند. همین سبب شد که در دوره چهارم، فضای کدورت و نزاع بین سازمان و دولت به وجود بیاید که برای هیچ یک سودی نداشت. من پیش از این طی یادداشتی در "طبیب" به این مسئله پرداخته‏ام و خاطر نشان کرده‏ام که در شرایطی که وزارت رفاه به عنوان متولی سازمانهای بیمه کشور تأسیس شده، دلیلی ندارد که وزارت بهداشت خود را متولی بیمه‏ها بداند بلکه باید به عنوان متولی درمان، از فشار نظام پزشکی برای اصلاح سرانه استفاده کند. جهت‏گیری های سیاسی هم سوی رئیس کل نظام پزشکی با مجلس و دولت، هیچ سودی برای سازمان نظام پزشکی ندارد. حتی می‏توانم بگویم وضعیت امروز سازمان نسبت به روزهای آغازین فعالیت ما بسیار بدتر است. در عملکرد دوره فعلی نظام پزشکی، شاهد هیچ دستاورد مؤثری نیستیم و اهمیت این مسئله در توجه جامعه پزشکی به نتایج انتخاب خود است. جامعه پزشکی در دوره قبل به اشتباه هدایت شدند. ائتلافی که بین جناح فرهنگستان و جناح راست در دوره گذشته صورت گرفت، بر مبنای هیچ برنامه‏ای نبود و صرفاً در چارچوب یک لابی سیاسی شکل گرفت. این مسئله باعث شد چهار سال فرصت طلایی برای سازمان نظام پزشکی از دست برود و حرکت فرسایشی و قهقرایی جانشین آن حرکت پویا شود.
نقطه ضعف سازمان در دوره سوم به برخی از انتصاب‏ها برمی‏گشت. سعه صدر رئیس سازمان سبب شد که برخی از مدیران دوره قبل را نگه دارد و این مدیران سبب کندی اصلاح ساختار درونی سازمان نظام پزشکی شدند. پس از یکی ـ دو سال، رئیس سازمان به صرافت تغییر افتاد. اشتباه دیگر در انتخاب «دکتر بیطرف» به عنوان قائم مقام سازمان بود که انتخاب شایسته‏ای نبود.
اگر ترکیب شورای عالی دوره سوم، در دوره چهارم نیز رخ می‏داد چه حرکتی ادامه پیدا می‏کرد؟
ما در زمان انتخابات با جناح فرهنگستان و دکتر نوبخت دو جلسه داشتیم و از ایشان دعوت کردیم که با ما ائتلاف کنند. در رأس آن جناح، دکتر فاضل قرار داشت که به نظر من عملکرد ایشان چندان مسئولانه نبود و به جای توجه به نکات اساسی، صرفاً به فکر زنده کردن یک سری کدورت‏های گذشته بودند تا آنجا که با مناسبت‏های سیاسی غلط، با جناح راست ائتلاف کنند. البته از ما هم دعوت می شد تا ائتلافی سه‏گانه تشکیل شود، اما ما براساس اعتقادات خود، این پیشنهاد را نپذیرفتیم. برای ما ائتلاف و توافق با جناح فرهنگستان امکان داشت، اما این امکان برای ما در تعامل با جناح دکتر صدر وجود نداشت. به نظر من با آن ائتلاف در حق جامعه پزشکی جفا شد. بخشی از جامعه پزشکی را دکتر فاضل نمایندگی می‏کند که از عمق جریان ائتلاف مذکور بی‏خبر بودند. در دوره چهارم، صحبت‏هایی بیان می‏شود که اعتقادی به آنها نیست. ما هر چه ‏کردیم صادقانه و صمیمی بود. اگر از منافع صنف پزشکی دفاع می‏کردیم، نمی‏خواستیم از آنها به عنوان پلی برای مطالبات سیاسی خود استفاده کنیم. در چهار سالی که در سازمان نظام پزشکی بودیم، حتی یک موضع‏گیری سیاسی نیز از طرف نظام پزشکی رخ نداد و ما پای هیچ نامزد و فهرست انتخاباتی را هم امضا نکردیم. در حالی که در دوره‏های دکتر فاضل و دکتر صدر، امضای سازمان پای نامزد ریاست جمهوری و نامزدهای مجلس شورای اسلامی قرار گرفت و این در شأن سازمان نظام پزشکی که اساساً یک سازمان صنفی است، نبود. من نگران تکرار این اشتباه‏ها در دوره بعد هستم و اگر این اشتباه رخ بدهد، آینده خوبی برای سازمان متصور نیست.
بسیاری معتقدند که نقش پزشکان عمومی در انتخابات نظام پزشکی مانند نقش مردم است در انتخابات دوره قبل، توجه شما به پزشکان عمومی چگونه بود؟ما در راستای دموکراتیک کردن روابط درونی سازمان حق رأی بیشتری برای شهرستان‏ها قائل شدیم. انتخاب رئیس کل را هم بر عهده مجمع عمومی گذاشتیم و به سمت نقش آفرینی اعضای سازمان در تصمیم‏گیری‏ها رفتیم. در شهرستان‏ها و تهران قیدی برای متخصص بودن کاندیداها نداریم، هرچند در شورای عالی شاهد حضور اکثریت متخصصان هستیم اما در مجمع عمومی حضور پزشکان عمومی بیشتر است. همین افزایش قدرت در بدنه سازمان به افزایش اهمیت پزشکان عمومی در سازمان نظام پزشکی می‏انجامد و در راستای همین دغدغه بود که بحث محدود کردن دانشگاه‏های آزاد و دولتی را در پذیرش دانشجوی پزشکی مطرح کردیم. متأسفم که این روند در دوره بعد دنبال نشد و سازمان در دام مناسباتی که رئیس کل با دولت داشت، گرفتار شد و قدرت تحرک و پویایی خود را از دست داد.
معمولاً در بحث تعرفه سازمان نظام پزشکی، مجلس، دولت و سازمان مثلثی تأثیرگذار را ایجاد می‏کنند. جایگاه سازمان در دوره شما در این مثلث کجا بود؟متاسفانه، در نهادهای مختلف نظام، دیدی منفی نسبت به جامعه پزشکی وجود دارد و این تلقی در ذهن‏ها شکل گرفته که پزشکان درآمدهای سرسام آور دارند. علت این ذهنیت آن است که سران نهادها معمولاً به پزشکانی مراجعه می‏کنند که نوعاً درآمدهای بالایی دارند. به عقیده من تنها 3 درصد جامعه پزشکی درآمدهای هنگفت دارند. درآمد60ـ50 درصد آنها متوسط است و مابقی به معنای واقعی کم درآمد و مستأصل هستند. آنها شأن اجتماعی بالا اما درآمد نا متناسب وپایین دارند و صورت خود را با سیلی سرخ نگه می‏دارند.
قشر کم درآمد جامعه پزشکی باید طعنه مردم به درآمدهای کلان آن بخش ثروتمند را بشوند. چرا که آنها در تماس مستقیم با توده مردم هستند. این دید منفی در دوره ما هم وجود داشت اما با تلاش زیاد، افراد زیادی از مسئولان را قانع کردیم که آسیب اصلی نابسامانی اقتصاد درمان را، بیماران تحمل می‏کنند. ما برای افزایش سرانه بهداشت در بودجه سالانه دولت تلاش زیادی انجام دادیم و برای وادار کردن دولت به توجه بیشتر به این مسأله به سمت اصلاح آن ذهنیت غلط رفتیم. بسیار سخت بود که مجلس را توجیه کنیم تا اختیار تعرفه‏گذاری را در بخش خصوصی به سازمان نظام پزشکی واگذار کند چون آنها فکر می کردند این کار صرفاً برای افزایش درآمد پزشکان است در حالی که بیشترین نفع از پویا شدن اقتصاد درمان نصیب مردم می شود. دکتر پزشکیان نیز در دولت اگرچه با دیدگاه مردمی به مقوله اقتصاد سلامت می‏نگریست اما به پیچیدگی های آن توجه نمی کرد و این کار ما را بسیار سخت تر کرده بود. در دولت جدید هم متأسفانه تفکر کمیته امدادی حاکم است و گمان می‏کنند که کمک مستقیم به مردم راه حل مشکلات است. این در حالی است که کمک مستقیم به مردم زیرساخت اقتصاد و تدبیر معاش را در خانواده‏های ضعیف از بین برده است.
به نظر شما جدا از ائتلاف بندی در دوره چهارم، چه اشتباهی در ائتلاف اصلاح طلبان و موضع‏گیری انتخاباتی رخ داد؟
ما در فضای سرخوردگی عمومی اصلاح‏طلبان شاهد برگزاری انتخابات سازمان نظام پزشکی بودیم و در اطلاع‏رسانی و پیام رسانی ضعیف عمل کردیم. به گمانم عملکرد سازمان در دوره ما آنقدر شفاف بود که اگر رأی دهندگان پای صندوق‏ها می‏آمدند، افرادی شایسته انتخاب می‏شدند. چون فضای انتخابات نظام پزشکی محدود است، رابطه چهره به چهره بسیار مؤثر است. شبکه بیمارستان‏های خصوصی تهران حدود 300 رأی دارد و این رأی در شرایطی که پزشکان عمومی تهران منفعل باشند، بسیار اهمیت می یابد. اگر پزشکان عمومی به پای صندوق‏های رأی بیایند، حال و هوای انتخابات دیگرگون خواهد شد. ما باید رویکرد و شیوه پیام رسانی خود را تغییر دهیم و پیام شفاف نیاز به عدالت اقتصادی در جامعه پزشکی را منتقل کنیم. به این معنا که چوب درآمدهای چند ده میلیونی عده‏ای قلیلی از پزشکان را پزشکان عمومی با درآمد حداقلی نخورند. اگر خواستار تحول در مدیریت نظام پزشکی هستیم، باید این قشر مظلوم جامعه پزشکی را پای صندوق‏های رای بیاوریم. حمایت از این قشر کم درآمد را در کنار مبارز با زیاده خواهی ها و قانون گریزی های بخش بسیار پر درآمد و اجحاف کار را در متن این پیام قرارداد تا اجحافات آن قشر زیاده خواه مردم را وادار نکند تا برای درمان، زندگی و خانه خود را بفروشند. چرا باید برای عملی که حد اکثرسه ساعت طول می‏کشد و دو هفته مراقبت پس از عمل دارد، چهل میلیون تومان تقاضای دستمزد شود؟ چه نهادی جز سازمان شایسته تر است تا با این روند مبارزه کند؟